Khi BOQ chưa tìm đủ nguồn, nhà thầu nên tách riêng các hạng mục còn thiếu, kiểm tra lại tên cây, quy cách, số lượng, địa điểm và thời điểm giao. Sau đó mới kiểm nguồn theo lô thực tế, đối chiếu khả năng gom hàng và tính tổng chi phí đưa cây đến công trình. Không nên chốt giá chỉ dựa trên câu trả lời “có cây” khi chưa xác nhận số lượng đạt quy cách.
Có những bảng BOQ nhìn gần như đã xong. Hàng chục dòng đã có giá, nhiều loại cây đã tìm được nguồn, chỉ còn một hoặc hai hạng mục chưa thể xác nhận. Nhưng chính vài dòng còn trống đó có thể giữ cả bảng báo giá nằm yên trên bàn.
Vấn đề không phải ngoài thị trường hoàn toàn không có loại cây được chỉ định. Cái khó là tại thời điểm công trình cần, có lô nào đủ số lượng, nằm trong khoảng quy cách và có thể giao theo tiến độ hay không.
Một dòng Sơn liễu lá tròn trong BOQ cho thấy điều gì?
Trong một BOQ SADECX tiếp nhận, hạng mục Sơn liễu lá tròn có khối lượng 55,68 m², mật độ 2 cây/m², chiều cao yêu cầu 0,3–0,4 m và đường kính tán 0,6–0,7 m.
Phép tính khối lượng nhân mật độ cho ra 111,36 cây. Nhưng cây không thể giao theo số lẻ. Bên mua phải thống nhất sẽ làm tròn thành bao nhiêu, có tính cây dự phòng hay không và diện tích thực tế sau khi thi công có thay đổi không. Nếu tự điền một con số cho tròn bảng, sai lệch có thể xuất hiện ngay từ bước đặt hàng.

Tấm ảnh cây thực tế làm cuộc trao đổi đáng tin hơn vì khách nhìn thấy đúng loại cây đang được kiểm tra. Tuy nhiên, ảnh một cây đẹp không thay cho việc kiểm cả lô. Điều cần xác nhận tiếp theo là bao nhiêu cây đạt chiều cao và độ rộng tán yêu cầu, mức độ đồng đều ra sao và khi nào nguồn có thể sẵn sàng để giao.
Có BOQ không có nghĩa thị trường đang có đúng cây cần mua
Nhà vườn thường sản xuất theo nhóm cây thế mạnh, điều kiện canh tác và kế hoạch riêng. Nhà thầu lại mua theo bản vẽ hoặc BOQ, trong đó tên cây, số lượng và quy cách đã được chỉ định. Hai nhu cầu này không phải lúc nào cũng gặp nhau đúng thời điểm.
Một nhà vườn có Sơn liễu lá tròn chưa chắc đang có lô cao 0,3–0,4 m và tán 0,6–0,7 m. Có đúng quy cách chưa chắc đủ hơn một trăm cây. Có đủ số lượng vẫn chưa chắc cả lô đồng đều để bên mua nghiệm thu.
Đây không phải bằng chứng rằng nhà vườn yếu. Một vườn có thể đáp ứng rất tốt sản phẩm họ chuyên trồng. Khoảng trống nằm giữa năng lực sản xuất theo từng vườn và nhu cầu tổng hợp của một công trình.
Bước 1: Tách BOQ thành ba trạng thái nguồn
Đừng tiếp tục gửi nguyên bảng BOQ cho thêm nhiều người rồi chờ một báo giá đầy đủ tự xuất hiện. Bên mua nên tách danh mục theo trạng thái để biết việc gì cần xử lý.
Có dòng thiếu vì tên cây chưa rõ, có dòng chưa tìm được đúng quy cách, có dòng có cây nhưng thiếu số lượng, cũng có dòng đủ cây nhưng không kịp tiến độ. Nếu gom tất cả thành một câu “chưa tìm đủ hàng”, người kiểm nguồn vẫn phải hỏi lại từ đầu.
Xem cách biến BOQ thành bảng yêu cầu báo giá có thể kiểm tra
Bước 2: Kiểm tra lại quy cách trước khi tìm thêm nguồn
Trước khi gọi thêm nhà vườn, cần chắc rằng người mua và người bán đang hiểu cùng một loại cây. Một dòng yêu cầu nên có tên cây, hình ảnh tham chiếu khi cần, số lượng, cách đo chiều cao, độ rộng tán, kích thước bầu hoặc chậu, địa điểm giao, thời điểm cần và khoảng sai số được chấp nhận.
- Tên cây hoặc tên giao dịch đang dùng trong dự án.
- Số lượng sau khi đã thống nhất cách làm tròn.
- Chiều cao được tính từ mặt bầu, mặt chậu hay mặt đất.
- Đường kính tán được đo theo một chiều hay trung bình hai chiều.
- Kích thước bầu, dạng thân hoặc số nhánh nếu ảnh hưởng đến giá.
- Địa điểm, đường vào và phạm vi bốc dỡ.
- Ngày cần cây hoặc khoảng thời gian có thể chấp nhận.
- Người có quyền chấp thuận sai số hoặc thay đổi.
Nếu quy cách chưa thống nhất, gọi thêm mười nhà vườn chỉ làm xuất hiện thêm mười cách hiểu. Báo giá khi đó nhìn có vẻ đầy đủ, nhưng các con số không nằm trên cùng một mặt bằng.
Bước 3: Phân biệt “có cây” và “có thể cung ứng”
Khi hỏi nguồn, câu trả lời “có cây” mới chỉ xác nhận chủng loại có xuất hiện tại một điểm bán hoặc nhà vườn. Nó chưa cho biết có bao nhiêu cây đạt yêu cầu, lô có đồng đều không, cây đang ở chậu hay dưới đất, có cần dưỡng thêm không và ngày nào có thể giao.
- Ảnh hoặc video tổng thể của lô cây.
- Số lượng ước tính nằm trong khoảng quy cách.
- Hình ảnh đo mẫu chiều cao, tán hoặc bầu.
- Tình trạng cây và thời gian cần để phân loại, dưỡng hoặc chuẩn bị.
- Điểm lấy hàng và khả năng ghép chuyến.
- Thời hạn thông tin nguồn còn hiệu lực.
Với đơn hàng nhỏ, vài ảnh rõ ràng có thể đủ để trao đổi bước đầu. Với số lượng lớn, phải nhìn theo lô. Một cây mẫu đứng rất đẹp trước máy ảnh không thể gánh trách nhiệm cho hàng trăm cây phía sau.
Đọc thêm về điều phối nguồn cây từ vườn đến nhu cầu thực tế
Bước 4: Nếu một nhà vườn không đủ số lượng thì xử lý thế nào?
Khi một nguồn không đủ hàng, bên mua có thể chia đơn hàng theo đợt, tìm thêm lô cùng quy cách, đề nghị điều chỉnh khoảng quy cách hoặc đề xuất cây thay thế. Không có phương án nào đúng cho mọi công trình.
Chia đơn hàng thành nhiều đợt
Cách này phù hợp khi công trường có thể nhận nhiều lần, chi phí xe không tăng quá cao và các lô sau vẫn kiểm soát được quy cách. Thay ngày giao có thể làm thay đổi phương án gom chuyến, nhưng không mặc nhiên cho phép đổi cây.
Tìm thêm nguồn có cùng khoảng quy cách
Hai vườn cùng có một loại cây vẫn có thể khác nhau về màu lá, độ dày tán, dạng thân, kích thước bầu và mức độ dưỡng. Khi gom nhiều nguồn, cần phân biệt từng lô và kiểm mức độ đồng đều trước khi đưa vào cùng đơn hàng.
Điều chỉnh khoảng quy cách
Nếu hồ sơ thiết kế và tiêu chí nghiệm thu cho phép, bên mua có thể mở một khoảng quy cách hợp lý hơn. Việc điều chỉnh phải do người có quyền quyết định chấp thuận; nhà cung cấp không nên tự đổi chỉ vì nguồn hiện tại dễ mua hơn.
Đề xuất loại cây thay thế
Đây nên là phương án cuối cùng. Cây thay thế phải được xem xét về công năng, dáng, màu sắc, điều kiện sinh trưởng, mật độ, chi phí và yêu cầu thiết kế. Một cây nhìn gần giống trong mắt người bán chưa chắc phù hợp với bản vẽ.
Xem các nội dung cần thống nhất khi thay cây hoặc đổi quy cách trong hợp đồng
Bước 5: So tổng chi phí thay vì chỉ nhìn giá tại vườn
Mua trực tiếp từ nhiều nhà vườn có thể giúp bên mua tiếp cận giá tại nguồn. Đổi lại, người thu mua phải liên hệ từng nơi, thống nhất cách đo, kiểm từng lô, chốt lịch, điều phối xe, bốc xếp và xử lý cây sai quy cách.
Một nguồn báo thấp hơn vài nghìn đồng mỗi cây chưa chắc làm tổng đơn hàng thấp hơn nếu xe phải ghé thêm điểm, hàng phải bốc lại hoặc nhiều cây bị loại khi đến công trình. Ngược lại, nhà thầu đã có đội thu mua, xe và người kiểm tại địa phương thì tự tổ chức có thể phù hợp hơn.
Điều cần so sánh là tổng chi phí và trách nhiệm, không phải chỉ nhìn con số đầu tiên được gửi qua tin nhắn.
Xem những nội dung cần có trong báo giá cây xanh cho doanh nghiệp
Khi nào một hạng mục đủ căn cứ để đưa vào báo giá?
Một hạng mục chưa nên được xem là đã chốt chỉ vì có người trả lời họ đang có cây. Trước khi đưa vào báo giá chính thức, cần làm rõ nguồn đang được kiểm tra, số lượng có khả năng đáp ứng, khoảng quy cách thực tế, hình ảnh hoặc video lô, thời gian chuẩn bị, điểm lấy hàng, phương án vận chuyển và phạm vi chi phí.
Ghi đúng trạng thái có thể khiến bảng báo giá chưa đẹp ngay lập tức, nhưng vẫn tốt hơn điền cho đủ rồi đến ngày giao mới bắt đầu chạy tìm cây.
Khách hàng cần gửi gì để SADECX kiểm tra nguồn?
Khách không nhất thiết phải gửi toàn bộ dự án. Nếu chỉ thiếu một hoặc vài loại cây, có thể gửi riêng những hạng mục đó.
- Tên cây và hình ảnh tham chiếu nếu có.
- Số lượng hoặc khối lượng cùng mật độ.
- Chiều cao, tán, thân, bầu hoặc chậu.
- Cách đo và khoảng sai số được chấp nhận.
- Địa điểm giao và điều kiện đường vào.
- Thời điểm cần cây.
- Yêu cầu về hóa đơn, giao nhận hoặc hồ sơ.
- Người có quyền duyệt nếu cần thay đổi.
Nếu thông tin chưa đầy đủ, SADECX có thể chỉ ra phần cần xác nhận thêm trước khi kiểm nguồn. Điều này không đồng nghĩa SADECX chắc chắn tìm được mọi loại cây. Có loại chưa đúng mùa, chưa đạt quy cách, số lượng trên thị trường quá ít hoặc thời gian yêu cầu không đủ để chuẩn bị.
SADECX tham gia việc tìm nguồn cây theo BOQ như thế nào?
SADECX hướng đến vai trò tiếp nhận yêu cầu, đối chiếu quy cách và kiểm tra khả năng cung ứng từ những nguồn phù hợp với từng hạng mục. Tùy phạm vi đã thống nhất, công việc có thể gồm tách dòng cần kiểm, làm rõ cách đo, tìm nguồn tiềm năng, đối chiếu số lượng, gửi hình ảnh để khách xác nhận và tổ chức giao nhận.
Sa Đéc là một vùng nguồn quan trọng của SADECX nhưng không phải giới hạn duy nhất. Khi loại cây khách cần không phù hợp với nguồn tại Sa Đéc, việc kiểm tra có thể được mở rộng sang khu vực khác nếu có điều kiện thực hiện.
SADECX không mặc định có sẵn mọi loại cây và không cam kết đủ hàng khi chưa kiểm tra lô thực tế. Nói “chưa đủ căn cứ” có thể chậm hơn một tin nhắn báo giá, nhưng còn nhẹ hơn một chuyến xe chở cây sai đến công trình.
Câu hỏi thường gặp
Có thể gửi riêng những loại cây còn thiếu thay vì gửi toàn bộ BOQ không?
Có. Bên mua có thể gửi riêng những dòng chưa tìm được nguồn, kèm số lượng, quy cách, địa điểm và thời gian cần giao.
Một nhà vườn không đủ hàng thì có nên gom từ nhiều vườn không?
Có thể, nhưng cần kiểm tra độ đồng đều giữa các lô, cách đo quy cách, tổng chi phí vận chuyển, lịch lấy hàng và cách xử lý nếu một nguồn giao không đúng yêu cầu.
Hình ảnh một cây Sơn liễu lá tròn có đủ để chốt đơn hàng không?
Chưa đủ với đơn hàng số lượng lớn. Ảnh giúp nhận diện cây tham chiếu; bên mua vẫn cần xác nhận số lượng cây đạt quy cách, hình ảnh hoặc video tổng thể của lô và thời gian có thể giao.
BOQ tính ra 111,36 cây thì phải đặt bao nhiêu cây?
Không nên tự ý làm tròn. Bên mua cần thống nhất nguyên tắc làm tròn, lượng dự phòng, diện tích thi công thực tế và đơn vị nghiệm thu trước khi phát hành số lượng đặt mua.
SADECX có cam kết tìm được mọi loại cây trong BOQ không?
Không. SADECX tiếp nhận và kiểm tra khả năng tìm nguồn theo yêu cầu thực tế. Chỉ xác nhận khi có căn cứ về loại cây, số lượng, quy cách, tình trạng lô và khả năng giao.
Gửi hạng mục cây đang thiếu nguồn
Nếu đang có BOQ nhưng còn một hoặc vài loại cây chưa tìm được nguồn phù hợp, khách hàng có thể gửi riêng phần còn thiếu cho SADECX. Thông tin càng rõ về tên cây, quy cách, số lượng, địa điểm và thời điểm cần giao thì việc kiểm tra càng sát thực tế.
Gửi yêu cầu kiểm tra nguồn và báo giá
Một bảng BOQ không bị kẹt vì có quá nhiều dòng. Nhiều khi nó chỉ đứng lại vì một dòng chưa ai dám nói rõ: cây này hiện có thật, hay mới chỉ có trong lời báo giá.